ICJ ร้องไทย ‘โอนจำเลยศาลทหาร’ ขึ้นศาลพลเรือน

คณะกรรมการนักนิติศาสตร์สากลออกแถลงการณ์ เรียกร้องโอนตัวผู้ต้องหาฝ่าฝืนคำสั่งคสช.ขึ้นศาลพลเรือน ชี้ใช้ศาลทหารไต่สวนขัดพันธกรณีของประเทศไทยตามกฎหมายระหว่างประเทศ

ในวันพฤหัสบดี คณะกรรมการนักนิติศาสตร์สากล หรือไอซีเจ เรียกร้องทางการไทยส่งตัวพลเรือนที่กำลังถูกไต่สวนในศาลทหารไปขึ้นศาลพลเรือน บุคคลเหล่านี้ถูกดำเนินคดีในศาลทหารภายใต้กฎอัยการศึก โดยมีความผิดฐานไม่ไปรายงานตัวตามประกาศเรียกของคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) และความผิดอื่นๆ

แถลงการณ์ของไอซีเจ (International Commission of Jurists) ระบุว่า นักเคลื่อนไหวทางการเมืองและนักวิชาการ ที่กำลังถูกไต่สวนในศาลทหารของไทย ประกอบด้วยนายสิรภพ กรณ์อรุษ ซึ่งไม่ได้ไปรายงานตัวหลังถูกกล่าวหาว่าละเมิดกฎหมายหมิ่นพระบรมเดชานุภาพ, นายสมบัติ บุญงามอนงค์ ซึ่งไม่ได้ไปรายงานตัว และถูกกล่าวหาว่ายุยงปลุกปั่น, และนายวรเจตน์ ภาคีรัตน์ อาจารย์ประจำคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ซึ่งไม่ได้ไปรายงานตัว

ที่ผ่านมา พลเรือนทั้งสามโต้แย้งว่า ศาลทหารไม่มีเขตอำนาจที่จะพิจารณาคดีของตน แต่เมื่อเร็วๆนี้ ศาลทหารยืนยันว่ามีอำนาจที่จะไต่สวน

ไอซีเจระบุว่า คำวินิจฉัยเกี่ยวกับเขตอำนาจของศาลทหารดังกล่าว ละเมิดกฎหมายระหว่างประเทศ นับเป็นการถดถอยอีกกรณีหนึ่งของสิทธิมนุษยชนในประเทศไทย

ศาลทหารของไทย มีคำวินิจฉัยเมื่อวันที่ 22, 23 และ 26 มกราคม 2558 ยกคำร้องของจำเลยที่คัดค้านเขตอำนาจของศาลทหาร จำเลยโต้แย้งว่า คำสั่งเรียกรายงานตัวของคสช.นั้นขัดกับรัฐธรรมนูญ  จำเลยจึงขอให้ศาลทหารส่งคำร้องไปให้ศาลรัฐธรรมนูญพิจารณา แต่ศาลทหารให้เหตุผลว่า ศาลทหารไม่มีอำนาจหน้าที่ที่จะส่งคำร้องไปยังศาลรัฐธรรมนูญ

@  นักเคลื่อนไหวต่อต้านรัฐประหาร นายสมบัติ บุญงามอนงค์ ประสานมือเป็นรูปปีกนกพิราบ ขณะขึ้นศาลทหาร เมื่อวันที่ 12 มิถุนายน 2557 

วิลเดอร์ เทย์เลอร์ เลขาธิการไอซีเจ กล่าวในแถลงการณ์ว่า มาตรฐานสากลนั้นมีความชัดเจน คณะตุลาการทหารไม่มีขีดความสามารถที่จะดำเนินคดีพลเรือน ตุลาการทหารไม่มีความเป็นอิสระจากฝ่ายบริหาร การไม่สามารถอุทธรณ์คำพิพากษาได้เป็นการปิดโอกาสที่จะเยียวยาความผิดพลาดของการวินิจฉัย ทั้งนี้ ตามกฎหมายของไทย จำเลยในศาลทหารไม่มีสิทธิ์ร้องอุทธรณ์คำพิพากษา

“คำวินิจฉัยทั้งสามกรณีของศาลทหารเป็นการสร้างแบบอย่างที่น่าวิตกสำหรับพลเรือนทุกคนที่กำลังถูกดำเนินคดีในศาลทหารของประเทศไทย  พลเรือนทุกรายในศาลทหารต้องถูกส่งไปขึ้นศาลพลเรือนโดยทันทีหากประเทศไทยยังจะปฏิบัติตามพันธะกรณีระหว่างประเทศของตน” เทย์เลอร์กล่าว

นักสังเกตการณ์บอกว่า นับแต่เกิดการรัฐประหารจนถึงขณะนี้ มีพลเรือนถูกส่งฟ้องในศาลทหารแล้วอย่างน้อย 100 คน รัฐบาลไทยยังไม่เปิดเผยตัวเลขในเรื่องนี้อย่างเป็นทางการ

ผู้แทนของไอซีเจได้เข้าสังเกตการณ์การวินิจฉัยคำร้องของนายวรเจตน์ในศาลทหารเมื่อวันที่ 26 มกราคม แต่ศาลทหารยังไม่เปิดเผยคำวินิจฉัยดังกล่าวจนถึงขณะนี้

ไอซีเจระบุว่า ตามกติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง (ICCPR) ซึ่งประเทศไทยร่วมเป็นภาคีอยู่ด้วยนั้น ทุกคนมีสิทธิที่จะได้รับการไต่สวนที่เป็นธรรมโดยเปิดเผยโดยตุลาการที่เป็นอิสระ เป็นกลาง และมีความสามารถ การประกาศใช้กฎอัยการศึกและการระงับใช้บทบัญญัติบางประการของกฎหมายระหว่างประเทศฉบับนี้ เช่น สิทธิที่จะยื่นอุทธรณ์ในศาลทหาร ไม่มีผลลบล้างพันธะผูกพันของรัฐภาคี

ไอซีเจก่อตั้งเมื่อปี พ.ศ.2495 คณะกรรมการประกอบด้วยผู้พิพากษาและนักกฎหมายผู้ทรงคุณวุฒิ 60 คนจากทุกภูมิภาคของโลก ทำหน้าที่ส่งเสริมและปกป้องสิทธิมนุษยชนตามหลักนิติธรรม.

 

Source: International Commission of Jurists